স্বকীয়

মাধুৰ্য্য ফুকন

প্ৰতি শব্দত প্ৰতি আখৰত খুদিত

হৰ্ষ-বিষাদ বেদনাৰ জোৱাৰ

প্ৰতি খোজত 

প্ৰতি উশাহত বান্ধোন

নিময়ৰ,নীতিৰ অচিলাৰে।

কিয় খোজ দিয়া

নৰকৰ দ্বাৰত

কিয় চিঞৰি নুঠা?

কিয় বুজি নুঠা

তোমাৰ হাততেই 

তোমাৰ অস্তিত্ব! 

তোমাৰ মুক্তি 

তোমাৰেই হাতত!

সফলতা

 মাধুৰ্য্য ফুকন 

নিঃসংগতাৰ গভীৰতা ফালি
শিলৰ বুকত উমলি বৈ যায়
আবিঐ আহিনৰ ধল
নিশাৰ নিৰৱতা ভাঙি
কুৰুলিয়াই কৰুলিয়াই
সকিয়াই সাৰে আছʼনে?
উবাং বাং পথাৰ খনৰ
সেউজীয়া ঘাঁহনিখন শুই পৰিছে
শুই পৰিছে ইতিহাসৰ সাৰ
উৱলি পৰা ইতিহাসৰ পাতত ধৰি
হৰিজন  আজি মাহাজন
মহাজনৰ ভৰত
কঙাল প্ৰজাৰ চৰু।
গোলাপী হাঁহিৰ কুটিল ষড়যন্ত্ৰ
ধুলি কণাৰ দৰে ভাঁহি ফুৰিছে
ৰিহাৰ আচলেৰে গামোচাৰ আবেগৰে
মূৰ ধাকি সফল নায়ক নায়িকা
সফল তুমি মই!

ৰোগাক্ৰান্ত শৰীৰ

  

মাধুৰ্য্য ফুকন

এই ভৌতিক শৰীৰ ৰোগাক্ৰান্ত

আজি বহু সময়ৰ পৰা ।

সংক্ৰমণ হৈ আহিছে

সেই সময়ৰ পৰা

সেই দিনৰ পৰা

যিদিনা শৰীৰটো লোভৰ নদীত স্নান কৰিছিল

যিদিনা শৰীৰটো মলিয়ন হৈছিল ঈৰ্ষাৰ জ্বলাত

যিদিনা শৰীৰটোৰ ভাগবতৰা হৈছিল

তোৰ-মোৰ, উচ্চ-নীচ বুলি।

তই এনেকুৱা তই তেনেকুৱা বুলি।

তই অমুক তই তমুক বুলি।

যিদিনা শৰীৰটো মিথ্যা ভৰ্ৎসনাৰ সাগৰৰ ঢৌৱে ধুৱাই নিছিল।

শৰীৰটো আৰু শৰীৰ হৈ থাক নাই।

তথাকথিত ভদ্ৰৰ বিলাস বিনোদনৰ আহিলা মাথোঁ।

পুঁজিপতিৰ আহৰিত তথাকথিত ষ্টেটাচ মাথোঁ।

আজি আৰু নাই তাৰ ভৌতিক অস্তিত্ব।

এতিয়া মাথোঁ কিতাপৰ আখৰ হৈ পৰা দুটামান ক'লা দাগ ।

 মূল: অজয় সিং

অনুবাদ: মাধুৰ্য্য ফুকন

তৃতীয় স্তম্ভ

স্থাপন কৰা হৈছিল গণতন্ত্ৰৰ চাৰিটা স্তম্ভ।

কাৰ্যপালিকা,আইন পালিকা, ন্যায়পালিকা, সংবাদ মাধ্যম

একেজাক ধুমুহাতে তচনচ হৈ গ'ল আজি

১ম স্তম্ভগণ কোৱাচোন তুমি

কেতিয়াবা যে তুমি শপত খাইছিলা

"সদৰক্ষণায়,খলনিগ্ৰহণায়"

ভালৰ সুৰক্ষা, বেয়াৰ নিবাৰণ

শান্তক পালন, দুষ্টক দমন

কি তাত ৰাতি ৰাতিৰ ভিতৰতে ছোৱালীজনীক

জ্বলাবলৈও লিখা আছিল নেকি?

কিয় আজি অসহায় সেই ভাটৌৰ দৰে

যি এতিয়া উন্মুক্ত সঁজাতো ভয়াৰ্ত!

মানি লৈছো এতিয়া তোমাৰ সঁজাত

সৰ্পে মেৰিয়াই ধৰিছে ।

কিন্তু তুমি নিজেই ভক্ষক হৈ খোটিবা

এয়া কোনে কয়?

দ্বিতীয় স্তম্ভত কুণ্ডলী মাৰি বহি থকা তক্ষক গণ

এতিয়া তোমাৰ বিষয়ে কিনো ক'ম আৰু

তোমাক বাচনি কৰা বা পছন্দ কৰা, হবচনৰ পছন্দৰ দৰে কথা।

প্ৰত্যেক পাঁচ বছৰ মগজ খটাব লাগে কোনোটোৱে কমকৈ খোটিব।

আৰু তুমি চতুৰ্থ স্তম্ভগণ

আমি তোমাৰ পৰাটো আশাই এৰিলোঁ।

ব্ৰেকিং ব্ৰেকিং কৰি কৰি

তুমি নিজ স্তম্ভৰ বুনিয়াদেই ব্ৰেক কৰি দিলা।

আমি তোমাক ৰাখিছিলোঁ

নগ্ন ৰাজক আইনা দেখুৱাবলৈ

কিন্তু তেওঁলোকৰ নগ্নতাক নতুন ফেশ্বন বুলি কৈ

জনগণকেই অন্ধ বুলি ক'বলৈ ধৰিলা।

গেলা পঁচা আৱৰ্জনাৰে সংস্পৃক্ত শগুনৰ জাক

তঁহতে ইটোৱে সিটোক আঁজুৰি থাক

কোন কাতকৈ স্বচ্ছ, বগা

এই ডিটাৰজেণ্টৰ যুঁজ দি থাকা

তুমি সৰ্পমণ্ডলীক ৰক্ষা কৰা, য'তেই পোৱা মাংস আজুঁৰি খাই থাকা

কিন্তু হয়, অলপ ভোক বাকী ৰাখিবা

কেইমূহুৰ্তমান হে বাকী গণতান্ত্ৰৰ মৃত্যুলৈ

সবাহৰ ভাজি ভালকৈ খাইহে যাবা কিন্তু।

সৰ্পমণ্ডলী, শগুণ আৰু ভাটৌ জাকৰ মাজৰ ৰেখা তন্ত্ৰৰ মাজত

থিয় হৈ আছে তৃতীয় স্তম্ভ

আটাইতকৈ শক্তিশালী স্তম্ভ

সঁচা ক'বলৈ গ'লে

তোমাৰ বিষয়ে যিকোনো কথা ক'বলৈ সমীহ কৰোঁ।

আজিকালি আপুনি বহুত স্পৰ্শকাতৰ

সৰ্পমণ্ডলী, শগুন আৰু ভাটৌৰ জাকক

বাৰু আমি সহি যাম

কিন্তু মই যদি আপোনাক কওঁ

এই যে সৰ্পমণ্ডলীৰ ফেনা বাঢ়িছে

কিয়নো আপুনি আজিকালি ফেঁচাৰ দৰে

লজ্জাত ইফাল সিফাল চাই থাকে

ভগৱানৰ কৃপাত, আপুনি তেওঁলোকক আক্ষৰিক অৰ্থত ল'ব

আকৌ মোৰ ওপৰত অৱমাননাৰ গোচৰ জাপি দিব

কিন্তু মাহামহিম মোৰ কবিতা কোনো বিদ্ৰুপ অথবা পৰিহাস নহয়।

আপোনাক সোঁৱৰাই দিয়াৰ

এক প্ৰয়াস হে মাথোঁ

এই গণতান্ত্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত আপুনিয়েই ৰজা

আপুনিয়েই ধৰ্ম গুৰু

আপুনিয়েই আমাৰ শেষ আশা

আপোনাৰ স্তম্ভ খহি পৰিবলৈ নিদিব।

বাকী সৰ্পমণ্ডলী, শগুন আৰু ভাটৌৰ জাকক আমি চাই ল'ম।

মৰীচিকাৰ সপোন খেদি

মূল: শংকৰ শৈলেন্দ্ৰ

অনুবাদ: মাধুৰ্য্য ফুকন 

মৰিচিকাৰ কপটতা ভেদি

দে খোঁজ আগোৱাই ৰাজ আলিলৈ!

আহ খোঁজে খোঁজ মিলায়!

নাথাকিবি দূৰে দূৰে স্বজন-স্বজাতিৰ পৰা।

এই ভোক ৰোগ বেৰোজগাৰী, 

একেই আমাৰ সমস্যা বোৰ

ভবি চাইছনে কেতিয়াবা সৰ্বস্ব থাকিও, 

কিয় আমি ভিক্ষাৰী,

কিয় এই ধাৰা বন্ধ্যা,

কিয় এই ধাৰা নিস্ফল,

কিয় গ'ল শুকাই এই অম্বৰ?

এই দুনিয়াতে লালিত পালিত আকাল-দুৰ্ভীক্ষ,

আছে মৃত্যুৰ ঠিকাদাৰ,

পথৰ ওপৰতে জন্মে আৰু পথৰ ওপৰতে মৰে নৰ-নাৰী!

যি কাঢ়ি নিয়ে শিশুৰ মুখৰ হাঁহি

খেদা সেই ভূত,খুলি তাৰ মুখা।

সঁচা এই ৰাস্তা কাঁইটীয়া খুজেপতি হুল,

কাঁইটৰ দলিচাৰে সজোৱা 

মুক্তিৰ এই পথ।

নিৰ্জন দ্বীপত ফুলি আছে গোলাপ সুকুমল!

এতিয়াও বহু বাকী লক্ষ্য স্থানলৈ।

আমি কাহানিও ভাগ্যৰ দাস নহয় 

আমাৰ ভাগ্য আমাৰ হাততেই আছে 

হ'ব পৰো মজদুৰ,

অসহায় দুৰ্বল নহওঁ।

যদি তোৰ মোৰ দৰে অগণন মিলিত হয় 

নিস্ক্ৰিয় হৈ যাব অস্ত্ৰ শস্ত্ৰৰ কোলাহল  

কঁপি উঠিব জুলুমৰ সিংহাসন,

এই সময় একত্ৰিত হোৱাৰ 

এই সময় দায়বদ্ধ হোৱাৰ 

জীৱনৰ জীয়া জুইত 

দেই পুৰি যোৱা মানৱ কুটুম

ল' জ্বলাই উমি উমি 

জ‌্বলি থকা অগনি পৰাণৰ।।

বখতিয়াৰ খিলজী

মূল: ৰাজেশ যোশী(राजेश जोशी)

অনুবাদ : মাধুৰ্য্য ফুকন

মই প্ৰাৰম্ভণিতে বুজি উঠিব লাগিছিল,

যেতিয়া গ্ৰন্থাগাৰৰ নিৰিবিলি পৰিবেশত

পঢ়ি থকা ছাত্ৰ ছাত্ৰীৰ ওপৰত হঠাতে

পুলিচে লাঠি চালনা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে

আৰু কিতাপবোৰ ফালি পেলালে।

মোৰ তেতিয়াই বোধ হ'ব  লাগিছিল,

বখতিয়াৰ খিলজীৰ প্ৰত্যাৱৰ্তন ঘতিছে।

মনত আছে নিশ্চয় বখতিয়াৰ খিলজী 

যেতিয়া  নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়ত,

তোমাৰ সৈন্যই আক্ৰমণ কৰিছিল

আৰু জুই লগাই দিছিল গ্ৰন্থাগাৰত,

মাহ জুৰি জ্বলি আছিল

 বহু মূল্যৱান গ্ৰন্থ।

তোমাৰ জ্ঞানৰ গভীৰতা দেখি বোধ হয়

বখতিয়াৰ খিলজীৰ সৈতে পুৰনি শত্ৰুতা

কিয় ইমান ভয় জ্ঞানলে?

মই পলম কৈ হ'লেও অনুধাৱন কৰিছো,

হয় কি নহয় শতিকাৰ পিচত বখতিয়াৰ খিলজীৰ

প্ৰত্যাৱৰ্তন ঘটিছে।

কিন্তু, বখতিয়াৰ খিলজী

কিয় তোমাৰ নাম সলনি কৰিলা

নামটো নামেই বাৰু 

তুমিটো ধৰ্মও সলনি কৰিলা

কিন্তু এটা কথা কওঁ বখতিয়াৰ খিলজী

সময় সলনি হ'ল

এতিয়া আৰু সেই যুগ নাই

এইয়া নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয় নহয়

ইয়াত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে শান্ত হৈ সহ্য 

কৰি নাথাকে।

বখতিয়াৰ খিলজী 

আইনা ভাঙিলেই একো আহৰণ নহয়।

এতিয়া কিতাপ জ্বলিলেও শেষ নহয়।

বখতিয়াৰ খিলজী

তুমি মূৰ্খ আগতেও আছিলা 

কিন্তু,

এতিয়া আগতকৈ বেছি কুৎচিতো হ'লা।।

(মুক্ত চিন্তা ই আলোচনীত প্ৰকাশিত)

নিঃসংগ নগৰ

মূল:वह शहर अकेला था / মুন মুন সৰকাৰ শইকীয়া

অনুবাদ: মাধুৰ্য্য ফুকন

নিঃসংগ আছিল এই নগৰ

তাতকৈ ও নিঃসংগ মই

কোনে ভাৱিছিল

জীৱনটো যে সময়ৰ আৱেস্তনিত আৱদ্ধ হৈ পৰিব

কোনে ভাৱিছিল 

দুনাই উভতি নাহে  সুখবোৰ দুবাহু মেলি

কোনে ভাৱিছিল

প্ৰতি ক্ষণে প্ৰতি পলে ৰং সলাই যাব সময়ে

কোনে ভাৱিছিল

নিৰ্জন পথত মৃত বিসঙ্গমে কলৰৱ তুলিব

মই এই নিঃসংগ নগৰৰ 

এজন নিঃসংগ নাগৰিক

শ শ পৃষ্ঠাৰ জীৱনৰ কিতাপখন সমাৰি

বিচাৰোঁ সুখী হোৱাৰ স্থল

বিচাৰোঁ জীয়াই থকাৰ সম্বল

কোনে ভাৱিছিল

এদিন পৃষ্ঠাবোৰেই বিচ্ছিন্ন হৈ পৰিব ।

আটাইতকৈ বিপজ্জনক

মূল: सबसे ख़तरनाक / पाश

অনুবাদ:  মাধুৰ্য্য ফুকন

শ্ৰমৰ লুণ্ঠন আটাইতকৈ বিপজ্জনক নহয়

পুলিচৰ লাঠীৰ কোব কিংবা বিশ্বাসঘাটকতা আৰু লালসাৰ পৰিণাম ‌

আটাইতকৈ বিপজ্জনক নহয়।

হ'ব পাৰে উদ্বেগজনক 

বিনাদোষে শাস্তি  পোৱা

ভয়ৰ অন্ধকাৰত কণ্ঠ ৰুদ্ধ হৈ অহা

আটাইতকৈ বিপজ্জনক নহয়

সত্যৰ যুগুত থাকিও বেইমান দুনীয়াৰ ভীৰত

হেৰাই যোৱা 

হ'ব পাৰে উদ্বেগজনক 

ধিমিক ধামাক জোনাকীৰ পোহৰত পঢ়া

হাতৰ মুঠিত ৰৈ যোৱা পানীৰ দৰে 

সময় উলিওৱা

হ'ব পাৰে উদ্বেগজনক

আটাইতকৈ বিপজ্জনক নহয়।

মৃত শান্তিৰে চৌপাশ নিজম যোৱা 

আটাইতকৈ বিপজ্জনক

প্ৰজ্ঞা আৰু চেতনা টোপনিত ঢলি পৰা

সকলোবোৰ চকু মুদি সহন কৰিযোৱা

ঘৰৰ পৰা কামলৈ যোৱা আৰু কামৰ পৰা ঘূৰি অহা

আটাইতকৈ বিপজ্জনক

আমাৰ সপোনবোৰ শূণ্যত বিলীন হৈ যোৱা

আটাইতকৈ বিপজ্জনক  

আপোনাৰ হাতৰ সেই ঘড়ী

যি চলি থাকিও আপোনাৰ দৃষ্টিত স্তব্ধ হৈ থাকে।

আটাইতকৈ বিপজ্জনক সেই নেত্ৰ

যাৰ দৃষ্টিয়ে পাহৰি যায় এই ধাৰাক চেনেহৰ পৰশে চুমিবলৈ

আৰু

যি হেৰাই যায় তৰল অনুবৃত্তিক ক্ৰমত।

আটাইতকৈ বিপজ্জনক সেই গীত 

যি পঢ়া যায় শোকগাঁথাৰ দৰে

আতংকিত লোকৰ দুৱাৰ মুখত

গুণ্ডাৰ দৰে আটাহ পাৰে।

আটাইতকৈ বিপজ্জনক সেই চন্দ্ৰমা

যি প্ৰতি হত্যাকাণ্ডৰ পিছত

নিজম পৰা বাগিচাৰ মাজেৰে বিচৰণ কৰে

কিন্তু

সেয়া অগোচৰেই ৰৈ যায়

পানীৰ তলৰ কাঁইটৰ দৰে

জলকীয়াৰ দৰেই আপোনাৰ চকুত নপৰে।

আটাইতকৈ বিপজ্জনক সেই দিশ

য'ত আত্মাৰ সূৰ্য্য ডুব যায়।

আৰু

যাৰ মৃত পোহৰৰ কোনো কিৰণে 

ভেদি যায় বুকুৰ পূৰ্ব দিশ।

শ্ৰমৰ লুণ্ঠন আটাইতকৈ বিপজ্জনক নহয়

পুলিচৰ লাঠীৰ কোব কিংবা বিশ্বাসঘাটকতা আৰু লালসাৰ পৰিণাম 

আটাইতকৈ বিপজ্জনক নহয়।

প্ৰত্যাহ্বান

 মূল: বাংলা ভাষাৰ "চ্যালেঞ্জ" / মুন মুন সৰকাৰ শইকীয়া

অনুবাদ: মাধুৰ্য্য ফুকন

ক'ত জনে ভীৰ ফালি ঠেলা হেঁচা খাই ট্ৰেইন,বাছত।

ক'ত জনে নামি আহে

আৰু ক'ত জন হেৰাই যায় ভীৰৰ মাজত।

কেইজনক মনত ৰখা হয় এই বৰ্ধিত ভীৰত।

ক'ত লোকে খেতি কৰে এই ভূমিত

আমাক অন্ন যোগাৰ দিবলৈয়ে

নিজে পেটৰ ভোকত জ্বলি

তৃষ্ণাত আতোৰ হৈ মৰে 

কেইজনক মনত ৰাখিছোঁ এই সকলৰ হে

ৰাই যায় কালৰ অটল গহ্বৰত।

আত্মকেন্দ্ৰিকতাৰে সংকোচিত আমাৰ মনোজগত।নিজৰ সুখ-দুখ, জ্বালা-যান্ত্ৰৰহিচাপ নিকাচৰ অংক সমাধানতেই বিভোৰ।অসাধাৰণ ভাবে সাধাৰণ জনতা।

আমি ভাতৰ পাতত বহিছো

এফাল খাইছো এফাল এৰিছো

দলিয়াই দিছোঁ অনায়াসে

আৰু দিন নাবাগৰোতেই আত্মঘাতী হৈছে কৃষক।

অৰু 

যেতিয়া নানান প্ৰত্যাহ্বান আগলৈ আহে

কোনোৱে হাঁহে,

কোনোৱে কান্দে,

কোনোৱে চচিয়েল মিডিয়া ডুবাই দিয়ে আবেগৰ বানত।

ক'ত জন কৃষক হ'ব পাৰিলে হেতেন !

কিন্তু চচিয়েল মিডিয়াত কৃষক জুনিয়ৰ আৰ্টিষ্ট

আৰু আমিবোৰ চেলিব্ৰিটী।

পুৰুষ

 মূল-জেচিণ্টা কেৰকেট্টা(जसिंता केरकेट्टा)

অনুবাদ: মাধুৰ্য্য ফুকন 

এই ধৰাত
কোনো পুৰুষ হৈ জন্ম লোৱা নাই
পুৰুষ ৰূপে গঢ় দিছে এই সমাজে।
শৈশৱৰ পৰাই লাহে লাহে
নিভৃত নাৰীত্ব নিঃশেষ কৰি আহিছে
সামাজিক নিয়মে
সামাজিক নীতিয়ে ।
এই দৰেই গঢ় দিছে 
তথাকথিত পুৰুষক
শৈশৱৰ পৰাই !
আৰু
প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম
পোত গৈছে এই বিভ্ৰাট জলাশয়ত ।